काठमाण्डौ, 31 मई 2020
पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले नेपालमा रहेको कथित जातीय छुवाछुतको अन्त्य गर्न सबैजनाले एकै थर लेख्नु पर्ने प्रस्ताव गर्नु भएको छ । प्रतिनिधिसभामा सरकारले प्रस्तुत गरेको आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमाथिको छलफलमा भाग लिँदै उहाँले श्रमिक र सिल्पी दलित समुदायलाई हेपेर, अपमानित गरेर देश अघि नबढ्ने बताउँदै डाक्टर भट्टराईले एकै थरको प्रस्ताव गर्नु भएको हो ।
रुकुममा जातीय विभेदका नाममा गरिएको पाँच युवकको हत्यालाई प्रतिक्रान्तिको संज्ञा दिँदै भट्टराईले क्रान्तिको आधार इलाका रुकुममा त्यत्रो प्रतिक्रान्ति हुन्छ भने देश कहाँ गइरहेको छ भन्दै प्रश्न गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो, हामीले यी बेथितिलाई हटाउनैपर्छ। एउटै झट्कामा किन भत्काउन सक्दैनौं तर सबैले साझा प्रयास गरौं।’
‘श्रम गर्नेलाई हेपेर दलित भनेर हुन्छ। अहिले पनि जातीय छुवाछुतका आधारमा यसरी प्रताडित गर्न पाइन्छ?’, उहाँले प्रश्न गर्नुभयो। ‘बरु यो छुवाछुत प्रथा हटाउन सबैले एकै थर लेखौं। म पनि बरु बाबुराम भट्टराई ‘कामी’ भनेर लेख्न तयार छु। सबैले थर एकै लेखौं।’
संसदमा डा. भट्टराईले भन्ननुभयो, ‘हामी सबैले जात/थर बदलौं । सबैले थरमा दलित लेख्न थालौं । बाबुराम भट्टराई दलित, कामी लेखौं । विश्वकर्मा लेखौं । यसले जातीय विभेद अन्त्य गर्न सघाउँछ ।’